જ્યારે આપણે કોઈ પવિત્ર મંદિરમાં પ્રવેશ કરીએ છીએ, ત્યારે તેની અદ્ભુત સ્થાપત્યકલા, મૂર્તિઓ અને શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણ આપણને આકર્ષે છે. આ શાંતિ વચ્ચે ઘંટડીઓનો મધુર અવાજ પણ આપણને એક અલૌકિક અનુભવ કરાવે છે, પરંતુ શું તમારું ધ્યાન ક્યારેય મંદિરની ટોચ પર લહેરાતા ધ્વજ પર ગયું છે? જો ગયું હોય તો તમારા મનમાં પણ સવાલ થયો હશે કે આ ધર્મ ધ્વજ હંમેશાં ત્રિકોણ આકારમાં જ શા માટે હોય છે? ચાલો, આજે આ જ સવાલનો ધાર્મિક અને વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણથી જવાબ મેળવવાનો પ્રયત્ન કરીએ.
મંદિર માત્ર તેના ભવ્ય કદ કે શાંત વાતાવરણ માટે જ જાણીતું નથી, પરંતુ તેની ટોચ પર ફરકતો ધ્વજ પણ તેની એક આગવી ઓળખ હોય છે. આ ધ્વજ દૂરથી જ ભક્તોને સંકેત આપે છે કે અહીં ભગવાનનું ઘર છે. મંદિરો પર ધર્મધજા દરેક યુગ અને દરેક ઋતુમાં ત્રિકોણ આકારનો જ શા માટે જોવા મળે છે, તે માત્ર ધાર્મિક માન્યતા નથી, પરંતુ તેની પાછળ એનર્જી સાયન્સ પણ છુપાયેલું છે, જેને સમજવું જરૂરી છે.
એનર્જી સાયન્સ અનુસાર ત્રિકોણ આકારને ઉર્ધ્વગામી ઊર્જાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ આકાર ઊર્જાને ઉપર તરફ ખેંચે છે અને તેને એક જ બિંદુ પર કેન્દ્રિત કરવાનું કાર્ય કરે છે, જેનાથી ઊર્જાનો પ્રવાહ હંમેશાં ઉપરની દિશામાં વહે છે. મંદિરનો શિખર (ટોચ) પણ આ જ સિદ્ધાંત પર બનાવવામાં આવે છે, જેથી ઊર્જાને ખેંચી શકાય. એવું માનવામાં આવે છે કે જ્યારે ત્રિકોણ ધ્વજ મંદિરની ટોચ પર લહેરાય છે, ત્યારે તેનો તીક્ષ્ણ આકાર વાતાવરણમાં હાજર સકારાત્મક તરંગોને મંદિર પર કેન્દ્રિત કરે છે.
ધાર્મિક દ્રષ્ટિકોણથી જોઇએ તો, ત્રિકોણ ધ્વજને ત્રણ શક્તિઓ – સર્જન, પાલન અને સંહાર – નું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ ત્રણ શક્તિઓને બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશના સંતુલન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. મંદિરની ઉપર લહેરાતો આ ત્રિકોણ ધ્વજ એ સંદેશ આપે છે કે ત્રણેય દિવ્ય શક્તિઓનું અસ્તિત્વ આ પવિત્ર સ્થાને એકસાથે છે.
વૈજ્ઞાનિક અને ભૌતિક દ્રષ્ટિકોણથી ત્રિકોણ આકાર હવાની ગતિને સૌથી ઝડપથી કાપે છે. મંદિરની ઊંચાઈ ઘણી વધારે હોવાના કારણે ટોચ પર તીવ્ર પવનની ગતિ પણ વધુ હોય છે. જો ધ્વજનો આકાર બીજો હોય તો તે તીવ્ર હવાના દબાણથી ફાટી શકે છે, પરંતુ ત્રિકોણ આકાર પવનને સરળતાથી કાપી નાખે છે, જેનાથી ધ્વજ સંતુલિત રહે છે અને લાંબા સમય સુધી ટકી શકે છે. આમ, મંદિરની ટોચ પર લહેરાતો ત્રિકોણ ધ્વજ ધર્મ અને વિજ્ઞાન બંનેની કસોટી પર ખરો ઉતરે છે અને તે સૌથી સચોટ આકાર સાબિત થાય છે.
